مهم وحشتناك خبر رسيد كه يزيد درگذشت . لشكر پس از انتشار اين خبر ابن زبير را در حالتى كه اين شهر مقدس را كاملا در تصرف داشت به حال خود گذاشته متفرق گرديد . جنگ بخارا در اين هنگام كه وقايع مهمه‌اى كه ما آنها را خاطرنشان نموديم در مركز عالم اسلام رخ ميداد آشوب و اغتشاش ، فتنه و فساد و بالاخره كشمكش و نزاع داخلى در نقاط دوردست شرق با بسط و توسعه جريان داشت . يزيد در جلوس خود بخلافت سلم بن زياد را بحكومت خراسان فرستاد . او وقتى كه خبر دادند كه ملكهء بخارا بكمك خاقان ترك علم طغيان برافراشته است فورا با سر لشكرش مهلب كه علاقهء خاصى بخراسان داشت براى فرونشاندن آتش انقلاب و طغيان به طرف بخارا حركت كرد . سلم اين لشكر متحد را شكست داده ملكهء بخارا را مجبور به صلح ساخت و بالاخره با جلال و جبروت بمرو بازگشت . جنك قبائلى بدوىهاى شمالى و جنوبى 66 - 45 هجرى ( 666 - 685 ) قسمت شرق و بيشتر ناحيهء خراسان چندين سال در آتش نزاع و جنك داخلى كه بين اعراب جنوبى و شمالى روى داد ميسوخته است . جنگ نامبرده مدت يك سال بدون وقفه جريان داشت . بالاخره اعراب مضر يا عربهاى جنوب در هرات بعد از كشتن هشت هزار نفر از دشمن فاتح درآمدند . بعلاوه جنگ‌هاى ديگرى هم روى داده و نفوس خيلى زيادى كشته شدند كه منشاء آن جز رقابت‌هاى شخصى و يا خصومات و مناقشات داخلى چيز ديگرى نبوده است ، چنان كه همين رقابت‌هاى خطرناك تمام آن بهره‌مندىها و ترقيات را بر باد داده و آنها را به همان حالت سابقه كه تاكنون باقى هستند برگردانيد . نزاع و اختلاف بر سر خلافت 61 - 73 هجرى ( 680 - 692 ) پس از مرگ يزيد زمام خلافت بدست جوان ضعيفى افتاد كه پس از ماهى چند درگذشت . سپس مروان يكى از خويشان يزيد خليفه گرديد . او هم يك سال بيشتر دوام ننمود و پس از او پسرش عبد الملك خليفه شد و چند سال هم خلافت او طول كشيد ، در صورتى كه ابن زبير در مقابل ، مدعى خلافت بوده و مدينه و مكه و عراق و شرق را هم